11 Şubat 2017 Cumartesi

İstanbul'un En Eski Haritası

İstanbul'un en eski haritası

İstanbul ile ilgili okuduğum kitap ve dergilerde birkaç defa rastlamıştım. Bugün bir kitapta tekrar karşıma çıkınca, yukarıdaki resimde görülen bu haritanın bilinen en eski İstanbul haritası olduğunu öğrendim. Harita, Cristoforo Buondelmonti tarafından 1420'lerde çizilmiş.


Bir İtalyan din adamı olan Buondelmonti, doğup büyüdüğü Floransa'dan ayrılarak Yunanca öğrenmek amacıyla Rodos Adası'na gider. Orada geçirdiği birkaç yılın ardından Ege Adalarını dolaşarak önce "Descriptio insulae Cretae" (Girit Adası Tasviri) ve daha sonra "Liber Insularum Archipelagi" (Arşipel Adaları Kitabı) adını verdiği seyahatnamelerini kaleme alır. (Arşipel: Antik çağda Ege Denizi için eş anlamlı olarak kullanılan sözcük.) 

Adalara yaptığı seyahatlerin yanı sıra Konstantinopolis ve Galata-Pera'yı da ziyaret eden Buondelmonti, son eserinde, şehirde karşılaştığı saraylardan, kiliselerden, -bugün Sultanahmet meydanı olarak bilinen- Hipodrom'dan, sarnıçlardan ve şehir surlarından kısaca söz eder. 15. yy ve sonrasında geniş çevrelerce okunan bu eserin çok sayıda el yazması nüshasının bulunduğu ve seyahatnamenin 15. yy'a ait bir Grekçe çevirisinin de Topkapı Sarayı'nda olduğu biliniyor.

Dr. Ayşe Kubilay Yetişkin'in "Batı Kaynaklı İstanbul Haritaları" adlı makalesinde bu haritayla ilgili şu ilginç bilgiler var:

...İstanbul haritaları tarihi 1422 yılında Floransalı din adamı Christoforo Buondelmonti'nin "Constantinople" planı ile başlar... Gravür tekniğiyle basılmış diğer haritalar içerisinde elle yapılmış tek örnek olan harita, gezginin kenti ziyareti sırasındaki gözlemlerine dayanarak çizilmiş birincil kaynağa ait olması nedeniyle ilk elden verilen bilgilere dayanmaktadır ve Bizans dönemi İstanbul’unu yani Konstantinopolis'i genel hatlarıyla yansıtır. Gözleme dayanması, vurgulanması gereken bir özelliktir; çünkü dönemin İstanbul'unu anlatan pek çok harita, plan ve kuş bakışı görünüm kenti hiç ziyaret etmemiş kişilerce çizilmiştir...


Eski İstanbul Haritaları

Konu eski İstanbul haritalarından açılmışken, rastladığım birkaç ilginç haritayı ekleyeyim istedim.

 
eski istanbul haritaları 1
Arap Kuşatması Altında Eski İstanbul Haritası

eski istanbul haritaları 2
Eski İstanbul Haritası 2

eski istanbul haritaları 3
Eski İstanbul Haritası 3

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder